6 lipca

1364 – Kapituła warm. wystawiła dokument lokacyjny dla miasta Barczewa.
>> Sz. DW, s. 264.

1410 – Król Jagiełło udzielił odpowiedzi posłom węgierskim, że zgadza się na pokój, jeżeli Krzyżacy zwrócą Polsce Ziemię Dobrzyńską, zrzekną się Żmudzi i wynagrodzą szkody. Połączone wojska pomaszerowały nad Wkrę, gdzie miało miejsce wręczenie sztandarów wojskom litewsko-ruskim i defilada tych oddziałów przed Witoldem i królem. Gdy posłowie węgierscy odjechali, Władysław Jagiełło zarządził próbny alarm przed wkroczeniem w granice państwa krzyżackiego dla utrzymania sprawności wojska i wyszkolenia „jakoby już przychodziło do walki /…/ aby rycerstwo nie gnuśniało we śnie i bezczynności, ale każdej chwili mając się na baczeniu, stało w pogotowiu, jak wobec nieprzyjaciela, do odporu i walki”.
>> Ku. BpG, s. 101–102.

1464 – W Toruniu podczas procesu polsko-krzyżackiego w odpowiedzi na argumenty polskie wyłożyli swoje racje przedstawiciele strony zakonnej, ale wypadli „słabo i niedołężnie”. Po wielu tygodniach obrad strony rozjechały się z niczym, a pokój zwany toruńskim zawarto w dwa lata później.
>> KMW 1967, s. 27.

1512 – Król polski Zygmunt I Stary uznał wybór Fabiana Luzjańskiego na biskupa Warmii.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 19.

1525 – Książę Albrecht w pierwszym dokumencie wydanym po wprowadzeniu reformacji w Prusach i zeświecczeniu zakonu, zalecił urzędnikom, by zwracali baczną uwagę na zabobonne nauki i przejawy niechrześcijańskiego życia, szczególnie na bałwochwalstwo, wróżby oraz wspólnoty pogańskie.
>> Toe., s. 214; Mał. DcP, s. 38, 163.

1528 – W Bartoszycach odbyło się spotkanie przedstawicieli kapituły warm. z bpem warm. Maurycym Ferberem z delegatami Prus Książęcych. Rozmowy dotyczyły ujednolicenia waluty, uregulowania spraw rzemiosła, handlu i jarmarków oraz czeladzi.
>> KMW 1964, s. 473; KMW 1966, s. 597; Sz. DW, s. 244.

1756 – Postrzelony i ujęty został przez dzierżawcę starostwa puckiego Ernesta Wejhera poseł cesarza Henryk Kurtzbach, przy którym znaleziono listy kompromitujące księcia pruskiego Albrechta Fryderyka.
>> Besa. SB, s. 169.

1580 – W Grudziądzu ur. Jan Stobacus /Stobaeus, Stobeus/, zm. 11.9.1646 w Królewcu, kompozytor. Tworzył muzykę religijną i świecką /m.in. tańce polskie/.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 163–164.

1626 – W Piławie wylądowali Szwedzi /6000 piechoty, 1000 jazdy pod osobistym dowództwem Gustawa Adolfa/. Garnizon elektora nie stawiał oporu. Wojska szwedzkie spiesznie pomaszerowały w stronę Wisły.
>> Now., s. 403–404.

1647 – W Worniach na Żmudzi zm. Andrzej Hoffmann /ur. ok. 1598 w Prusach Książęcych/, jezuita, drukarz i malarz. W Wilnie pracował w drukarni akademickiej, pełniąc równocześnie obowiązki malarza. Przez jakiś czas przebywał w Braniewie /do r. 1642/, a później zajmował się pracą misyjną na Żmudzi.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 102–103.

1664 – Na Podlasiu ur. Gabriel Rzączyński /zm. 12.11.1737 w Szkotach k. Gdańska/, jezuita, najwybitniejszy przyrodnik polski XVIII stulecia. Interesowały go ptaki pojezierzy i pobrzeża Bałtyku.
>> KMW 1987, s. 66.

1690 – W wyniku zadłużeń i powikłań finansowych Kreytzenów miasto Iława zmieniło właściciela – nabył je magnat Ernst hr. Finck von Finckenstein.
>> Rocz. Ol. 1972, X, s. 234.

1721 – Król Pruski Fryderyk Wilhelm I wyruszył z Ełku, gdzie nocował, do Pisza, spożywając tam śniadanie w szałasie z zielonych brzozowych gałęzi ustawionym pod zamkiem. Podejmował go gen. mjr Hans Heinrich von Katte.
>> Toe., s. 261.

1736 – Kapituła warm. po dyskusji zatwierdziła tekst skargi na rybaków pruskich, którzy „nie przestają gwałcić granicy wód własnych kościoła warmińskiego”.
>> KMW 1972, s. 541.

1738 – Zm. Chrystian Preuss, drukarz z Elbląga. Wydawał głównie druki polsko-ewangelickie na użytek miejscowych parafian.
>> Choj. Szkice, s. 62–63.

1740 – W Węgorzewie miały miejsce rozruchy. Wynikły one z zadawnionych niesnasek między szewcami i krawcami. Jeden z przywódców, szewc Radeloch, został skazany na 2 tygod. więzienia.
>> WiM 1962, nr 2, s. 15.

1748 – W Łowiczu zm. Krzysztof Antoni Szembek /ur. 25.3.1667 w Szczepanowie, Ziemia Krakowska/, arcybp gnieźnieński. Studiował w Krakowie i Rzymie. M.in. był kanonikiem warm., proboszczem katedralnym we Fromborku, proboszczem parafii kat. w Królewcu. W imieniu króla Augusta II posłował do Wiednia w sprawach tureckich i śląskich. Był bpem inflanckim. W 1733 poparł Stanisława Leszczyńskiego, a w 1736 uznał Augusta II.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 175.

1753 – Kapituła warm. uznała skargę chłopa, który domagał się odszkodowania za konia, który złamał nogę na moście na drodze prowadzącej z Framborka do Sądkowa. Stwierdzono, że zadośćuczynienia powinien udzielić burgrabia biskupi, który zbierał czynsze i odpowiadał za jakość dróg i mostów.
>> Sz. DW, s. 63.

1772 – Podpisano I-szy rozbiór Polski. Król pruski Fryderyk II i podległe mu władze były przygotowane na tę okoliczność. Obsadzone już były stanowiska urzędnicze na zagrabionym obszarze, ustalone tabele podatkowe. Gotowa była odezwa do ludności. Ogłoszono ją po polsku, niemiecku i łacinie. Wzywała ona ludność, by nie przeciwstawiała się nowym rządom, a króla pruskiego uznała za prawowitego pana. W zamian król zobowiązywał się uznać prawa dotychczasowe i rządzić sprawiedliwie.
>> Nowe M., s. 65–66.

1794 – Okolice Białej Piskiej na Mazurach zajęte zostały przez polskich konfederatów.
>> Toe., s. 425.

1808 – Józef von Hohenzollern został przez kapitułę wybrany na bpa Warmii.
>> Achr., s. 197.

1886 – W Zimnej Wodzie k. Lwowa ur. Kazimierz Jan Hartleb /zm. 21.11.1951 w Toruniu/, historyk kultury polskiej okresu odrodzenia. Autor pracy „Mikołaj Kopernik”. Prof. uniwersytetów we Lwowie i Toruniu /1945/.
>> WEP IV, s. 569.

1895 – W Ażewiczach na Wileńszczyźnie ur. Marcin Filipowicz /zm. 24.1.1970 w Ostródzie/, rzeźbiarz ludowy. Absolwent Szkoły Rzemiosł Artystycznych w Wilnie /1931/. Specjalizował się w rzeźbie i galanterii artystycznej, prowadził własną pracownię; od 1945 roku mieszkał w Olsztynku. Brał m.in. w wystawie w Berlinie. Wykonywał biżuterię z rogu, drewna, bursztynu i kości słoniowej.
>> Or. Twórcy, s. 81.

1899 – W Śmiełowie k. Jarocina ur. Franciszek Chełkowski /zm. 5.9.1939 w Warcie k. Poznania/, ziemianin, działacz społ.-narod. na Powiślu.
>> Or. SBWMiP, s. 73.

1910 – W Poznaniu ur. Marian Cybiński /zm. 22.12.1978 w Zabrzu/, instr. i działacz sportowy. Studiował w Warszawie. Przebywał w Olsztynie, 1 sierp. 1936 zatrudniony w Związku Polaków w Niemczech. Pracował w Sztumie i organizował polskie życie sportowe na Powiślu. Organizował wycieczki krajoznawcze do Polski. Okupację spędził w Warszawie, ukrywając się. Działał w antyhitlerowskim podziemiu. Po powstaniu uciekł z transportu i dalej się ukrywał. Po 1945 r. pracował w Miechowicach i Gliwicach, długoletni pracownik elektrowni Zabrze.
>> Or. SBWMiP, s. 78.

1920 – Sejm Ustawodawczy RP uchwalił apel do parlamentów krajów alianckich, by wymogły na swoich rządach decyzję o zmianie terminu plebiscytu.
>> Staw. Pl., s. 510.

– W Szczytnie podczas wiecu Polacy okazali się zupełnie bezsilni wobec bojówek niemieckich. Kierownictwo w „Sokoła” zażądało od swych przełożonych broni. Oczywiście nie otrzymano jej, natomiast szowiniści niemieccy byli uzbrojeni doskonale.
>> KMW 1981, s. 350.

1924 – Zginęła tragicznie w Nowym Targu Zofia Ciechanowska /ur. 15.9.1901 w Nowym Targu/, działaczka Towarzystw Młodzieży na Powiślu. Zastrzelił ją żandarm, który strzelił w tłum do sali, w której odbywało się polskie zebranie. Sąd niemiecki w Elblągu uwolnił żandarma Sampego od winy.
>> Or. SBWMiP, s. 77; KMW 1959, s. 245.

1925 – W Łomży rozpoczął się proces wytoczony Kurpiom ze wsi pow. Kolno za czynny opór ekspedycji policyjnej ściągającej zaległe podatki. Podczas zajść jedna osoba została zabita. Rozprawa trwała dwa dni. Chłopów bronili sławni adwokaci ściągnięci przez kierownictwo PSL „Wyzwolenie”. Oskarżenie załamało się w krzyżowym ogniu pytań obrony. Zapadł wyrok uniewinniający.
>> PP 1967, nr 51, s. 3, 10.

1934 – Rejencja olsztyńska odebrała prawo nauczania Bronisławowi Chabowskiemu, kierownikowi szkoły polskiej w Stanclewie k. Biskupca. Pretekstem był zarzut, że podczas inspekcji miał on mieć przy sobie niedopuszczony do użytku w Niemczech polski śpiewnik.
>> Fil. Wopt, s. 19–20.

1937 – Gauleiter NSDAP na Prusy Wschodnie wydał okólnik skierowany do wszystkich placówek terenowych hitlerowskiej partii. Dokument zwraca uwagę, że napływ robotników rolnych na Mazury stwarza niebezpieczeństwo odrodzenia się ruchu polskiego.
>> WiM 1969, nr 1, s. 13.

1941 – Powstała podziemna organizacja antyhitlerowska „Gryf Pomorski”. Jej celem było łączenie wszystkich działających w rozproszeniu pomorskich organizacji podziemnych.
>> Wań. Wal., s. 222.

1944 – W nocy 6/7 lipca rozpoczęła się operacja „Ostra Brama” AK o wyzwolenie Wilna. Oddziały sowieckie, wkraczając do miasta, napotkały liczne oddziały WP jednolicie umundurowane i uzbrojone, dysponujące nawet działkami ppanc., którym jednak nie udało się samodzielnie wyzwolić miasta, gdyż siły niemieckie były zbyt liczne /napłynęły oddziały, o których wywiad AK nie wiedział/. Efekt propagandowy i pomoc armii radzieckiej w wyzwalaniu Wilna był jednak niewątpliwy.
>> Kron. XX, s. 631.

1945 – W Szczytnie w godzinach rannych „jako owoc łoża prawego” – donosi kronika miasta – przyszedł na świat Edward Śledziowski. Było to pierwsze dziecko urodzone po wojnie w grodzie Juranda. Dziesięć dni później jako pierwsza powojenna szczytnianka urodziła się Henryka Przybyłowska.
>> Szczyt., s. 331.

Kalendarz Historyczny został sporządzony przez Bronisława Sałudę