3 lipca

1410 – Armia polsko-litewsko-ruska wyruszyła z Czerwińska i na nocleg zatrzymuje się w Żochowie, po przebyciu 30 km.
>> Ku. BpG, s. 204, 100.

1419 – W powóz króla Władysława Jagiełły pod wsią Tulcze uderzył piorun. Grom zabił dwóch ludzi i kilka koni. Król nie doznał szwanku, jedynie trochę ogłuchł na kilka dni. Bp Oleśnicki rozpowszechniał informacje, jakoby Jagiełło zaczął się wahać w wierze.
>> Panas, Pryw., s. 60.

1464 – W Toruniu w pierwszym dniu konferencji pokojowej przed arbitrami hanzeatyckimi Jakub z Szadka odczytał antykrzyżacki memoriał. Autorstwo tego dokumentu, w którym zawarte były nowe argumenty o polsko-krzyżackim sporze, przypisują jedni Janowi Długoszowi, inni wspomnianemu Jakubowi z Szadka, któremu materiałów mieli dostarczyć Jan Długosz i Jan z dąbrówka.
>> KMW 1966, s. 5; KMW 1967, s. 26.

1471 – Na skutek zabiegów króla polskiego papież Paweł II polecił Mikołajowi Tungenowi odstąpić od starań o biskupstwo warmińskie. Tungen nie poddał się tej decyzji. Wspomagany przez Krzyżaków dzięki interwencji Macieja Korwina dopiął swego i władał warmińską diecezją po ukorzeniu się przed Kazimierzem Jagiellończykiem /1479/.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 190; Achr., s. 77–80.

1499 – Na posiedzeniu kapituły warm. podjęto decyzję o przydziale wież obronnych tkwiących w murach warowni. Odtąd każdy kanonik odpowiadał własnym majątkiem za stan gotowości obronnej powierzonej mu budowli.
>> KMW 1993, s. 144.

1520 – W. mistrz Albrecht po powrocie z Torunia przedstawi polskie propozycje radom trzech miast Królewca. Rady postulowały niedopuszczenie do dalszego niszczenia kraju, natomiast w sprawie dalszych pertraktacji z Polską dały wolną rękę Albrechtowi. Był on pełen optymizmu, licząc na subsydia Wasyla III i wojska moskiewskie na dalszą wojnę z Polską.
>> Bs. WP, s. 287.

1569 – Senat polski potwierdził działalność Komisji Morskiej. Dotąd owa komisja opierała swą działalność wyłącznie na dokumencie wystawionym przez króla Zygmunta II Augusta.
>> Lepszy, Dzieje, . 102.

1575 – W Braniewie ur. Jan Preuck, kanonik warm., fundator słynnego Collegium Warmiense w Rzymie. Środki finansowe tam zdeponowane pozwalały na studia 5-6 Warmiakom, którzy po odbyciu nauki, zobowiązani byli do pracy w diecezji warmińskiej. W latach 1632–1861 ze stypendium tego skorzystało 107 osób.
>> Or. SBWMiP 1963, s. 232–233.

1577 – Oblegani przez wojska Stefana Batorego gdańszczanie urządzili wycieczkę z Latarni. Dowodził nią przysłany przez króla duńskiego Klaus Ungern. Polacy ponieśli poważne straty: zdemolowano obóz i szańce. Ponadto zabrano bądź zatopiono 14 dział.
>> Besa. SB, s. 196.

1632 – Poseł elektora wystąpił na sejmie konwokacyjnym w Warszawie, żądając prawa głosu podczas elekcji. Twierdził, że jego pan, jako książę pruski, posiada stanowisko równe senatorskiemu.
>> Czapl. ,Wład. IV, s. 100; Rad. Pam. II, s. 124.

1657 – Władze m. Pisza donoszą księciu pruskiemu, że zagony tatarskie uprowadziły m.in. diakona z Białej /wrócił dopiero po dwudziestu latach/, zabrali także bydło i cały dobytek mieszkańców. Okolica opustoszała. Pozostałą ludność zdziesiątkowały głód i zaraza.
>> KMW 1960, s. 245.

1672 – W Telkwitz k. Miśni ur. Liebmann Filip Zeisold /zm. 6.4.1735 w Królewcu/, kaznodzieja ewangel., poeta. Tworzył w jęz. łacińskim i niemieckim. M.in. zajmował się genealogią władców francuskich, polskich, pruskich i rosyjskich.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 226.

1668 – We Fromborku zm. Andrzej Glaznocki, kan. warm. Kształcił się w Ingolstadt /Bawaria/. Był sekretarzem króla Jana Kazimierza. Nie uznawał okupacyjnej władzy kurfirsta podczas wojen szwedzkich. Cieszył się zaufaniem kapituły, co uwidoczniło się, gdy powierzono mu obowiązek odbioru skarbów katedralnych, zdeponowanych w Gdańsku na czas wojny.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 67.

1734 – Król Stanisław Leszczyński, w przebraniu uciekłszy z Gdańska, dotarł na kupionym po drodze wozie chłopskim do Kwidzyna.
>> KMW 1990, s. 105.

1738 – Król pruski Fryderyk Wilhelm stanął po stronie mieszczan Dąbrówna w ich sporze o przywileje z rodem von Finckensteinów. Wystawiony przez króla dokument jednoznacznie stwierdzał: „przywileje miasta są starsze niż umowy handlowe zawarte między ustępującymi a nowymi dziedzicami”.
>> Rocz. Ol. 1972, X, s. 252.

1794 – Gen. Jan Cichocki po potyczce pod Stawiskami /rejon Ostrołęka–Łomża/ wyparł Prusaków do Pisza. Wojska polskie zaczęły się zaopatrywać w prowiant na obszarze Prus Wschod. Warto przytoczyć fragment instrukcji, jaką dał wojsku Tadeusz Kościuszko, ekspediując na północ: „pustoszyć magazyny pruskie i wszystko, co do skarbu należy, ale obchodzić się z obywatelami wieśniakami jak najlepiej”.
>> WiM zarys, s. 385; Pisz, s. 88.

1815 – Kongres wiedeński przyznał powiat Nowe Miasto n. Drwęcą Prusom. Z ratusza w Lubawie zdjęto po raz drugi w ciągu ubiegłego ćwierćwiecza orła białego i następnego dnia /4.7.1815/ powieszono na jego miejscu czarnego orła pruskiego.
>> Nowe M., s. 70.

1817 – Z akt powizytacyjnych szkoły w Biskupcu Reszels. wiadomo, że owa szkoła miała trzy klasy. Dzieci uczyły się z katechizmu polskiego i niemieckiego, w zależności od swego ojczystego języka. Także początków czytania uczono w języku domowym. Większość dzieci była polska, toteż gdy do szkoły przysłano nowe niemieckie podręczniki, okazywały się one bezużyteczne.
>> Jas. Śn., s. 65.

1840 – Z więzienia pruskiego w Kłajpedzie został uwolniony emisariusz księcia Adama Czartoryskiego mjr Józef Urbanowicz. Przebywał w więzieniu 15 m-cy, uwolniony dzięki wstawiennictwu lorda Henry Johna Temple Palmerstona. Urbanowicz został wydalony do Anglii z zakazem powrotu do Prus pod groźbą 2 lat twierdzy.
>> Szos. PW, s. 111–112; Or. SBWMiP, s. 318–319.

1890 – Ur. Zygmunt Merdinger, dyplomata, w l. 1922–1927 konsul gener. RP w Królewcu. Atakowany w prasie niemieckiej za politykę blokady gospodarczej Prus Wschod. Darzył zaufaniem Roberta Machta, który okazał się renegatem. Z niezrozumiałych względów torpedował pomysł uruchomienia w Olsztynie gimnazjum polskiego. Popierał jednak prasę polską i polski ruch kult.-oświatowy.
>> Or. SBWMiP, s. 214.

1893 – Sąd olsztyński skazał Seweryna Pieniężnego na grzywnę 6 marek z zamianą na 2 dni aresztu za przestępstwo prasowe.
>> Wak. Przeb., s. 106.

1916 – Rząd niemiecki podjął uchwałę o odbudowie na obszarze Prus Wschod. zniszczeń wojennych na koszt państwa. Próbowano w ten sposób przeciwdziałać antywojennym nastrojom.
>> Dział., s. 173.

1920 – Powtórny szturm bojówek niemieckich na Dom Polski w Olsztynie. ulegając niemieckiemu terrorowi zecerzy „Mazura” porzucili pracę.
>> Staw. Pl., s. 510.

– Polska straż bezpieczeństwa rozbiła wiec niemiecki w Sztumie.
>> KMW 1968, s. 457.

1940 – Naczelny prezes prowincji Prusy Wschod. zarządził, by usunąć polskich jeńców wojennych z powiatów, gdzie ludność polska stanowi znaczący procent. I tak w Biskupcu Reszelskim na miejsce 600 Polaków przysłano 1000 Francuzów.
>> KMW 1971, s. 114.

1941 – W Białymstoku powstał Komitet Antyfaszystowski. Organizacja ta posiada na swym koncie szereg udanych akcji. Niektóre we współpracy z Armią Krajową.
>> Dol. Walki, s. 20–22.

1944 – W Warszawie zm. Adolf Nowaczyński / ur. 9.1.1876 w Podgórzu k. Krakowa/, poeta, pamflecista, satyryk, publicysta. Interesował się problematyką niemiecką i Prus Wschod. Pisał m.in. o filiponach. W 1920 roku podróżował po Warmii i Mazurach, działał na rzecz przyłączenia tego obszaru do Polski. Był zdania, że termin plebiscytu powinien być przesunięty przynajmniej o jeden rok.
>> Or. SBWMiP, s. 228.

1945 – Przybył do Olsztyna i rozpoczął pracę jako kierownik laboratorium Szpitala PKP – Dymitr Protasewicz.
>> Rocz. Med., s. 134.

Kalendarz Historyczny został sporządzony przez Bronisława Sałudę