2 lipca

1282 – Wieś Pajtuny k. Olsztyna otrzymała przywilej lokacyjny.
>> Sz. Ol., s. 29.

1402 – W Brodnicy książęta mazowieccy przedłożyli w. mistrzowi dokument dotyczący ugody o przebiegu granicy. W. mistrz Konrad von Jungingen aprobował go, gdyż wspomniana ugoda /zawarta w Bratianie 8.11.1343/ była parafowana przez jego poprzednika w. mistrza Ludolfa Koeniga i Siemowita II wiskiego.
>> KMW 1996, s. 356.

1410 – Dowodzona przez króla Jagiełłę armia kończy przeprawę mostem łyżwowym pod Czerwińskiem. Most rozebrano i spławiono do Płocka. W. mistrz przybył pod Kurzętnik nad Drwęcą, by nadzorować prace fortyfikacyjne, gdyż spodziewano się, że Polacy najkrótszą drogą będą podążać na północ, by zagrozić Malborkowi.
>> Ku. BpG, s. 101, 108, 204.

1516 – Kapituła warmińska wysyła do króla Zygmunta I Starego skargę na napady i rozboje krzyżackie. Redaktorem dokumentu był najprawdopodobniej Mikołaj Kopernik.
>> Dob. Z dziejów, s. 76–77.

1520 – Hetman Mikołaj Firlej dalej wycofuje swe wojska z rejonu Królewca, paląc okoliczne wsie oraz miasteczko Cynty. Ogólny kierunek marszu w kierunku Pokarmina.
>> Bis. WP, s. 255.

1577 – Oblegani Gdańszczanie dokonali udanej wycieczki na Polaków dowodzonych przez Wejera /Wejhera ?/. Zaskoczyli śpiących, wielu zabili, zdobyli 8 dział, „a których zabrać nie mogli, utopili”. Gdy pomoc Polakom nadeszła, „Gdańszczanie się do okrętów wrócili”.
>> Kron. MB III, s. 1418–1419.

1605 – Elektor Joachim Fryderyk jako kurator i administrator księstwa pruskiego ratyfikował układ warszawski o kurateli.
>> Janisz. RPaPK, s. 109.

1640 – W Świętej Lipce zm. Stefan Sadorski /Zadorski/, sekretarz króla polskiego. Niezależnie od działalności politycznej na terenie Prus, zasłużył się m.in. działalnością przy wykupie gruntów, na których wybudowano okazałą świątynię barokową, która o dziś cieszy oczy pątników i turystów. Wg Orackiego zm. w 1641 r.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 128–129, 218; KMW 1995, s. 15–44.

1702 – W Działdowie ur. Krzysztof Henryk Karkettel /Karketel/, zm. 23.11.1751 w Królewcu, ks. ewangel., tłumacz wydawca.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 124.

1708 – W Pieckach k. Mrągowa ur. Jan Jakub Dzwonkowski /zm. w 1758 r. w Toruniu/, lektor jęz. pols., autor podręczników do nauki języka polskiego.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 53–54.

1709 – W Królewcu rozpoczęła działalność polska i litewska drukarnia. Przywilej królewski pozwalał na druk tego wszystkiego, co nie było zastrzeżone dla nadwornej i akademickiej drukarni Reussnerów /podręczniki dla szkół prowincji balnej i kalwińskiej, wyłączność na druk prac profesorów wydziału prawa i filozofii/.
>> Choj. Szkice, s. 70.

1791 – Dwaj rybacy z Grzybowa znaleźli w jeziorze Dajguny, zaledwie 10 stóp od lądu, 9 rzymskich monet i dwa wyplecione z drutu pierścienie. Znalezisko pochodziło najprawdopodobniej z czasu cesarza Antoniusa Piusa.
>> Toe., s. 74.

1796 – W Ciechanowcu zm. Krzysztof Kluk /ur. tamże 13.9.1739/, ks. katol., wybitny przyrodnik i pisarz rolniczy.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 131–132.

1811 – W Braniewie odbyło się otwarcie seminarium nauczycielskiego /Normal-Unterrichts Institut/. Dyrektorem nowej placówki został Cornelius Burgund.
>> KMW 1981, s. 30.

1867 – Car przyjmuje w Peterhofie 3 osobową delegację staroobrzędowców z Prus Wschodnich. Delegaci wręczyli carowi piękny półmisek ze stosownym napisem.
>> Iw., s. 135.

1878 – W Straszewie k. Sztumu ur. Edmund Fandrey /zm. 20.11.1939/, działacz plebiscytowy, pracownik służby konsularnej RP w Królewcu. Zamordowany przez hitlerowców.
>> Or. SBWMiP, s. 99.

1882 – W Świniarcu k. Nowego Miasta Lubawskiego ur. Klemens Malicki /zm. 31.7.1940 w Sachsenhausen/, pedagog, działacz społeczny.
>> Or. SBWMiP, s. 207.

1890 – W Russ pod Kłajpedą ur. Charlotte Keyser /zm. w Oldenburgu 23.9.1966/, pisarka niemiecka. Studiowała w Królewcu. Debiut w 1937 r. tworzyła w narzeczu wschodniopruskim. Laureatka wielu nagród i wyróżnień.
>> Chł. Pr. Wsch., s. 41.

1906 – W Kruszwicy k. Strzelna ur. Jerzy Kostenecki /zm. 17.11.1977 Szczecinie/, prawnik, działacz społ.-narod. Studiował w Berlinie, Greifswaldzie i Kolonii. Prowadził kancelarię adwokacką w Złotowie. Prowadził wiele spraw Zw. Polaków w Niemczech, w tym wielu działaczy i redaktorów z Warmii, Mazur i Powiśla. Całą okupację spędził w obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen. Po 1945 roku osiedlił się w Szczecinie i pracował w wielu instytucjach państwowych.
>> Or. SBWMiP, s. 165–166.

1919 – Z komunikatu Sztabu Generalnego WP: „W nocy z dnia 2/3 lipca nasi ułani zajęli Mołodeczno /…/ Miasteczko Wołożyn znajduje się również w naszych rękach. Zajęcie Mińska oczekiwane jest lada moment”.
>> Rusz. I, s. 91.

1920 – Na polecenie brytyjskiego płk Hawkera Dom Polski w Olsztynie otoczono zasiekami z drutu kolczastego, by utrudnić szowinistom niemieckim szturmowanie obiektu.
Komunistyczna Partia Niemiec /KPD/ wezwała do bojkotu plebiscytu.
Konsul RP w Olsztynie, w związku z licznymi fałszerstwami, żąda dostępu do list głosowania plebiscytowego w celu kontroli.
Przez polski „korytarz” przejechały pierwsze transporty Niemców uprawnionych do wzięcia udziału w głosowaniu plebiscytowym.
>> Staw. Pl., s. 510; Sik. Galop., s. 135.

– Na stacji kolejowej w Dąbrównie pobici zostali polscy agitatorzy, którzy mieli przemawiać na wiecu. Bojówka niemiecka była tak liczna, że polska obstawa z Dąbrówna nie mogła się im skutecznie przeciwstawić.
>> WiM 1961, nr 7–8, s. 8.

1927 – Przed portykiem głównym katedry wileńskiej odbyła się koronacja obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej. W uroczystości uczestniczyli najwyżsi dostojnicy: prezydent, marszałek, ministrowie. Koronacji obrazu dwoma szczerozłotymi koronami dokonał kardynał Aleksander Kakowski przy huku 12 salw armatnich.
>> Rusz. II, s. 403–404, ilustr. 76–78.

1933 – Pogrom Polaków w Postolinie na Powiślu. Stało się to podczas zabawy po konkursie kół śpiewaczych. Pisała o tym „Gazeta Olsztyńska” – efekt: zakaz druku na okres 2 tygodni. Sprawa sądowa została umorzona „z powodu braku dowodów”.
>> Wrzes. Rp/WmiP, s. 300; Boe. S. 166–169; Łuk. IV, s. 189.

1934 – W majątku Dulsin k. Górowa zamordowano jego właściciela Antoniego von Hohberg und Buchwald, sławnego jeźdźca, który wystąpił z SS i rozgłaszał o tej formacji nieprzychylne informacje. Miał zginąć najprawdopodobniej dzień wcześniej podczas tzw. nocy długich noży. Pomyłkę naprawili dwaj SS-owcy na rozkaz ówczesnego kierownika gestapo na Prusy Wschod. Eryka von dem Bacha, późniejszego kata Warszawy. Jeden z morderców został zastrzelony w 1945 r. na Śląsku przez żołnierzy radzieckich, a drugi powiesił się w więzieniu norymberskim. Obaj złożyli wcześniej pisemne zeznania, na czyj rozkaz działali. Być może 5 lat więzienia dla von dem Bacha to nie kara za mordy w Warszawie, lecz za polecenie zamordowania Hohberga.
>> Hryc. Bart., s. 114–116.

1945 – „Stan bezpieczeństwa publicznego w Okręgu /Mazurskim –BS/ jest zatrważający. Z każdym dniem wzrasta ilość wykroczeń zdemoralizowanych jednostek żołnierskich. Miejscowe komandantury wojenne nie zawsze mogą w porę skutecznie interweniować”. Ostatnie zdanie jednoznacznie mówi, że chodzi o wojsko radzieckie. Ale o szabrownikach też należałoby pamiętać.
>> Łuk. O nową, s. 41.

Kalendarz Historyczny został sporządzony przez Bronisława Sałudę