1349 – Do Elbląga została przywleczona dżuma. Istnieje podejrzenie, że bp warm. Herman z Pragi również był jej ofiarą. /zm. w Ornecie w noc noworoczną 1349/1350/.
>> Achr., s. 34.
1399 – Z księgi rachunkowej zamku w Malborku: „2 grzywny dano trębaczom, którzy byli z w. mistrzem na wyprawie”.
>> Leś. Sekrety, s. 41.
1412 – Superarbiter Zygmunt Luksemburski wydał wyrok w Budzie. Dotyczył on sporu polsko-krzyżackiego, lecz niejako na jego marginesie rozpatrywano również skargę graniczną Mazowsza, dotyczącą Ziemi Zawkrzańskiej. Ponadto księstwo mazowieckie żądało odszkodowania w wysokości 50 tysięcy ko groszy praskich. Wyrok w Budzie nic definitywnie nie rozstrzygał /gdy chodzi o roszczenia Mazowszan/, wskazano jedynie, kto w przyszłości te sprawy będzie dalej badał. Wracano do niej w r. 1421 i 1422.
>> KMW 1996, s. 353–354, 364.
1431 – Krzyżacy wezwali Dominium Warmińskie tego właśnie dnia, aby stawili swe wojsko w miejsce koncentracji sił zakonnych, gromadzących się na wojnę z Polską. Zbrojni mieli być zaopatrzeni w żywność na okres 6 tygodni.
>> Ptak, Wojskowość, s. 203.
1438 – Na zjeździe stanów w Elblągu domagano się od w. mistrza zniesienia podatku na utrzymanie załóg na pograniczu litewskim. Zakon przeciwstawiał się temu żądaniu. Rycerstwo zobowiązało się, że będzie pomagać miastom, bronić ich przywilejów przed w. mistrzem.
>> Gór. PkwP, s. 172.
1453 – Związek Pruski zwołał zjazd do Braniewa. Przybyli tylko Warmiacy, wszyscy inni ulękli się zakonu.
>> Gór. PkwP, s. 214.
1462 – Wojska polskie dowodzone przez Piotra Dunina rozpoczęły oblężenie Braniewa. Trwało ono do 29.08.1462 i nie zostało uwieńczone powodzeniem.
>> Ptak, Wojskowość, s. 216.
– Polacy rozpoczęli oblężenie Braniewa. Nie mogąc zdobyć miasta, polskie wojska pustoszą okoliczne wsie.
>> Wap. III, s. 465.
1468 – Król polski Kazimierz Jagiellończyk odprawia w Gdańsku sejmik pruski.
>> Rocz. Gd. 1956/1957, XV/XVI, s. 143.
1520 – W. mistrz Albrecht urządził wypad z Kętrzyna na Tatarów posiłkujących Polaków, którzy rozłożyli się obozem pod murami Reszla. Obok biwakowali także zaciężni polscy. Krzyżacy, działając z zaskoczenia, odnieśli znaczny sukces. Miało polec 800 ludzi, zdobyto około 1000 koni.
>> Bis. WP, s. 273.
1525 – Książę Albrecht na ten dzień zaprosił do Królewca Marcina Lutra. Miał on uczestniczyć w sejmie, na którym miała być omawiana sprawa ordynacji kościelnej. Luter otrzymał pisemne zapewnienie, że uzyska ochronę osobistą podczas podróży, i to taką, jakiej sobie zażyczy. Marcin Luter w liście przedstawił swoje stanowisko odnośnie do nowego porządku nabożeństw, lecz do Prus nie przyjechał.
>> Mał. J. DcP, s. 174–175.
1573 – Duńczycy ścięli w twierdzy Helsingoer Michała Fiegenow, jednego z najaktywniejszych kaprów w służbie króla polskiego.
>> Dzieje, s. 134,146.
1577 – W czasie szturmu wojsk polskich na Gdańsk ginie wódz gdańszczan Jan Winkelbruch. Opór gdańszczan mimo to trwa dalej.
>> Besa. SB, s. 197.
1624 – Administrator komornictwa powiadamia kapitułę fromborską o zarazie szalejącej w Olsztynie.
>> Wak. Ol., s. 395.
1656 – Tatarzy posiłkujący wojska polskie, po rozbiciu konwoju szwedzkiego pod Strzemeszą, obciążeni łupem, odmówili posłuszeństwa Stefanowi Czarnieckiemu. W taki to sposób zaplanowana wyprawa na Prusy Książęce nie przyniosła zamierzonych efektów, gdyż trwała zaledwie dni cztery.
>> KMW 1995, s. 237. /zob. 20 sierpnia 1656 !!/
1669 – Wielki Elektor Fryderyk Wilhelm nadal nowy przywilej miastu Giżycko. Dokument wystawiony był w Królewcu.
>> Toe., s. 265, 266.
1790 – Ernst Ahaswerus Heinrich Lehndorff z Frankfurtu pisze o Lidzbarku Warm.: „Zawsze mam w sercu wspomnienie mego śpiesznego przejazdu przez Heilsberg; ten uroczy zakątek i jego boski gospodarz zdały mi się wyspą Kalipso. Gdybym się zatrzymał na dłużej, już bym stąd nie wyjechał, i wówczas żegnaj, Frankfurcie”.
>> Caz. Kbp, s. 374.
1824 – Car Aleksander wydał ukaz, który głosił, że stowarzyszenia studentów uniwersytetu wileńskiego uznane zostały za zdradę stanu. Tomasz Zan, głowa tych stowarzyszeń, zesłany został na Sybir. Innych filomatów wywieziono w głąb rosyjskich stepów. Na miejsce księcia Czartoryskiego kuratorem uniwersytetu mianowany został Nowosilcow.
>> Greg. Idee., s. 61.
1826 – W Głotowie k. Lidzbarka Warm. zm. Roch Ludwik Kraemer /Kremer/, ur. 14.08.1755 w Jezioranach, kanonik i proboszcz w Dobrym Mieście, kapelan bpa Ignacego Krasickiego /był jego doradcą w sprawach naukowych i literackich/. Zabór Warmii przez Prusy miał za wielkie zło. Bronił chłopów warm. przed pruskim uciskiem. Nie przyjął stanowiska dziekana. Zmarł w zapomnieniu.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 149.
1828 – Do Mierzei Wiślanej na wysokości dzisiejszej Krynicy Morskiej przybił pierwszy parostatek. Nosił on nazwę „Copernicus”. Były to początki odkrywania turystycznych walorów tej miejscowości.
>> WiM 1963, nr 6, s. 7.
1839 – Ukazało się zarządzenie ministerialne, dotyczące oddawania kolędy na rzecz Kościoła. Postanawiało ono, że problem ten będzie regulowany w drodze dobrowolnego porozumienia wiernych z duchowieństwem. Liczba skarg wzrosła. Strony nie mogły się w tej sprawie porozumieć. Spory stawały się tak ostre, że w niektórych powiatach, na skutek nieustępliwości duchownych /Pisz/ zagrodnicy rozbierali swe chaty i przenosili się do Polski.
>> Choj. WiM, s. 184–186.
1860 – W Rumach k. Dźwierzut ur. Bogumił Labusz /Labusch/ senior. Zm. 13.03.1919 w Jezioranach, pochowany w Labuszowie. Był rolnikiem i przywódcą społ.-polit. na Mazurach.
>> Or. SBWMiP, s. 178.
1863 – Wóz z beczką broni dla polskiego powstania wyjechał z Królewca w stronę Braniewa. Beczka miała zawierać rzekomo naftę. W Braniewie reperowano zepsuty wóz. Transport był pod obserwacją policji, która postanowiła, że rekwizycja nastąpi dopiero w pobliżu granicy z Królestwem Polskim.
>> KMW 1967, s. 102.
1878 – W Olsztynie oddane zostało do użytku nowe kąpielisko. Zlokalizowano je nad Jeziorem Długim. Było dostępne dla nauczycieli, uczniów i przyzwoitej publiczności płci męskiej.
>> Mart. Coś, s. 93; Sik. Galop., s. 70.
1882 – We wsi Makowarsko k. Bydgoszczy ur. Tadeusz Kentzer /zm. 27.05.1940 w Sachsenhausen/, ziemianin, działacz plebiscyt. na Warmii, rolnik hodowca. Aby wzmocnić żywioł polski na Warmii, nabył majątek ziemski Tęguty k. Olsztyna /1911/.
>> Or. SBWMiP, s. 154.
1888 – W Jarosławiu ur. Filip Zawada /zm. 17.02.1931 w Tuluzie/, dyplomata, działacz niepodl. Pracował w służbie konsularnej w Królewcu, Ełku, Olsztynie, Essen i Tuluzie.
>> Or. SBWMiP, s. 341.
1896 – W Grodzisku Maz. zm. Adolf Pawiński /ur. 7.05.1840 w Zgierzu/, historyk archiwista. M.in. interesował się losami ludności polskiej na Pomorzu i Prusach Wschod. Wielokrotnie przebywał w Gdańsku i Królewcu. Utrzymywał kontakty z Wojciechem Kętrzyńskim i innymi działaczami polonijnymi. Jest autorem wielu prac naukowych.
>> Or. SBWMiP, s. 246–247.
1898 – Feliks Nowowiejski koncertował w kościele Najświętszej Maryi Panny, gdzie istniały wówczas największe w Berlinie organy o napędzie elektrycznym.
>> Boehm, FN, s. 19.
1902 – W Olsztynie zaczął wychodził miesięcznik „Saint Jacobi-Gloecklein”. Pismo było drukowane w nakładzie 1300 egz. w drukarni centrowej gazety „Allensteiner Volksblatt”.
>> KMW 1988, s. 359–360.
1920 – Wojska polskie toczą boje z armią sowiecką w rejonie Kolna. Tym samym walki przesuwają się na północ w stronę granic Prus Wschodnich.
>> Dav. Orzeł, s. 209.
1939 – Minister spraw zagranicznych III Rzeszy, Joachim von Ribbentrop, wraca z Moskwy przez Królewiec do Niemiec. Dokładna trasa przelotu nie jest znana, wiadomo że Condorom towarzyszyły myśliwce. Źródło mówi, że eskorta miała zabezpieczać przed polską obroną przeciwlotniczą. Ciekawe, czy trasa wiodła nad polskim Pomorzem, czy może nad polskimi wodami terytorialnymi?
>> KMW 1971, s. 107; Bahn. Katakumba, s. 107–108.
– Wbrew prawu międzynarodowemu policja niemiecka otoczyła budynek konsulatu RP w Kwidzynie. Zerwano połączenie telefoniczne i telegraficzne.
>> WiM 1986, nr 20, s. 13.
– Na obszarze południowych powiatów Prus Wschodnich odbywają się ćwiczenia przeciwlotnicze /akcja ta objęła powiaty: ostródzki, olsztyński, reszelski i szczycieński/.
>> KMW 1971, s. 107.
1944 – Na posiedzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego w Lublinie wygłoszony został memoriał autorstwa Mieczysława Rogalskiego, dotyczący Prus Wschodnich. Autor był pracownikiem konsularnym na obszarze Prus Wschod. przed 1939 r. Rogalski b. krytycznie ocenił działaczy ruchu polskiego na Warmii, Mazurach i Powiślu.
>> KMW 1980, s. 56–57, 61–68.