1412 – Król Władysław Jagiełło wstawia się u w. mistrza za Janem Surwiłłem, prześladowanym od Krzyżaków za sprzyjanie Polakom w wojnie 1410 roku.
>> Wap. I, s. 322.
1420 – Lokacja osady Ruska Wieś k. Węgorzewa. Istniała ona już w początkach XV w. jako wieś służebna. Jej mieszkańcy dostarczali ubitą zwierzynę /wzmianka z 1402 r./.
>> War. Węg., s. 148.
1532 – Przedstawiciel księcia Albrechta na dworze polskim wysłał do Królewca informację, którą poprzedniego dnia otrzymał król Zygmunt Stary. Była to wiadomość, że cesarz w porozumieniu ze stanami Rzeszy zamierza zawiesić banicję Albrechta, czego dowodem miał być fakt zdjęcia edyktu o banicji z drzwi świątyni w Ratyzbonie.
>> Szym. Rola, s. 26.
1566 – Komisarze króla polskiego przybyli do Królewca. Książę Albrecht odczytał to jako zagrożenie suwerenności księstwa.
>> KMW 1964, s. 477.
1577 – Wojska króla Stefana Batorego przeprawiają się przez Wisłę poniżej Latarni i szturmują Gdańsk. Walka jest krwawa. Gdańszczan wspierają ogniem okręty duńskie. Przez rzekę przerzucono linę i wzdłuż niej przeprawiają się łodzie z piechotą niemiecką, węgierską i polską, nie osiągnięto zamierzonego efektu.
>> Besa. SB, s. 197.
1611 – W Malborku na sejmiku generalnym Prus Królewskich bardzo gwałtownie przeciwko elektorowi wystąpił nowy bp chełmiński Maciej Konopacki. Stwierdził on m.in., że w Księstwie Pruskim katolicyzm cierpi większy ucisk niż w Anglii.
>> Janisz. RPaPK, s. 183.
1624 – Elektor Jerzy Wilhelm wydał mandat, w którym zalecił proboszczom, aby w kazaniach z całą gorliwością i powagą ostrzegali przed guślarzami, wróżbiarzami i aby wykorzystywali swe możliwości i winnym wymierzali zasłużone kary.
>> Toe., s. 215.
1635 – W Olsztynie bawi przejazdem król polski Władysław IV.
>> Sik. Galop., s. 26.
1643 – W Drwęcku k. Olsztynka ur. Fryderyk Mortfeld /zm. 28.07.1691 w Królewcu/, kaznodzieja polsko-ewangel., tłumacz i wydawca kancjonału polskiego.
>> Or. SBWPKiZM II, s. 44.
1645 – Król Władysław IV zwołał do Torunia zjazd katolików, kalwinów i luteranów /z pominięciem arian/. Zgromadzenie obradowało pod przewodnictwem Jerzego Ossolińskiego. Celem było zjednoczenie wyznań protestanckich z religią rzymskokatolicką. Zbliżenia poglądów niestety nie osiągnięto. Niemniej jednak przedsięwzięcie trzeba uznać za godne uwagi, zważywszy, że Europę rozdzierały w tym czasie ubolewania godne krwawe wojny religijne.
>> Kop, Słow., s. 162.
1654 – W Dobrym Mieście zm. Piotr Domisławski, ks. katol., kanonik dobromiejski, kapelan bpa warm. Mikołaja Szyszkowskiego. W 1653 r. ufundował beneficjum dla kaznodziei polskiego przy kolegiacie dobromiejskiej, czym przyczynił się do umocnienia polskości.
>> Or. SBWPKiZM I, s. 46.
1660 – Zm. Jan Jerzy Szwalbe, lekarz klasztoru w Oliwie, syn Krzysztofa, prekursora chirurgii w Gdańsku, który wielokrotnie przeprowadzał niebywale, jak na tamte czasy, skomplikowane operacje.
>> Rocz. Gd. 1956/1957, XV/XVI, s. 232.
1669 – Wielki Elektor Fryderyk Wilhelm, aby umożliwić podźwignięcie się miasta Ełk po zniszczeniach wojennych i najeździe Tatarów, nadaje nowy przywilej. Ustanowiono czwarty jarmark, władze miasta otrzymały prawo sądzenia w ważniejszych sprawach oraz udział w dochodach z kar sądowych. Zamieniona została pieczęć miasta. Skaczącego jelenia zastąpił bóg rzymski Janus „stróż domów i bram kraju”.
>> KMW 1959, s. 255; Toe., s. 266.
1683 – Na posiedzeniu kapituły fromborskiej, po zasięgnięciu wcześniej opinii rzeczoznawców, stwierdzono, że nowo wybudowane organy przez gdańszczanina Daniela Nitrowskiego są „wybitnym dziełem o ozdobą katedry”.
>> Kom. Fromb. 1968, s. 107.
1709 – Bp warm. Andrzej Chryzostom Załuski zjechał do Świętej Lipki, gdzie oczekiwali go bp wileński Konstanty Brzostowski i podskarbi litewski Kazimierz Czartoryski. Było to spotkanie polityczne, podczas którego rozmawiano o skomplikowanej sytuacji w Polsce.
>> KMW 1994, s. 213.
1736 – W Berlinie wystawiony został reskrypt królewski, na mocy którego miasto Węgorzewo z III-ej przeniesiono do wyższej II-ej kategorii, nie zwiększając liczby członków magistratu ani ich uposażenia.
>> Toe., s. 272.
1764 – Zm. Jan Jakub Kanter, drukarz i księgarz królewiecki. Drukarstwa uczył się w Lipsku. Próbował drukować w Elblągu i Rydze. Ostatecznie osiadł w Królewcu, prowadząc po ojcu rusko-polską drukarnię, księgarnię i introligatornię.
>> KMW 1963, s. 506.
1863 – W spichrzu wynajętym przez Wojciecha Kętrzyńskiego /Królewiec/ nastąpił przeładunek broni przysłanej z Drezna dla powstania polskiego. Wóz okazał się słaby i załadowano nań tylko jedną beczkę. Spiskowcy nie wiedzieli, że w ich gronie był zdrajca, który za ich plecami ustalił, że przesyłka zostanie przejęta przez żandarmerię w Zimnej Wodzie koło Nidzicy.
>> KMW 1967, s. 102.
1914 – Prezydent rejencji królewieckiej wydał zarządzenie o ewakuacji ludności cywilnej wraz z bydłem za Wisłę. Drogi zapełniły się uciekinierami, utrudniając ruchy armii. Rosjanie otoczyli Giżycko. Władze powiatowe Biskupca ewakuowały się do Jezioran.
>> KMW 1996, s. 70; Wak. Giż., s. 80; KMW 1965, s. 15.
1920 – Pod Chorzelami całe popołudnie zacięte walki bolszewików z oddziałami Brygady Syberyjskiej pod dowództwem płka Rymszy. Bój toczył się tuż przy granicy Prus Wschod. Polacy rażeni byli przez pociski artyleryjskie nadlatujące z Prus. Polskie armaty ostrzelały cele w Prusach Wschodnich. W samych Chorzelach oddział komunistów niemieckich posiłkujących krasnoarmistów wymordował szpital, w którym znajdowali się jeńcy polscy. Wzięci do niewoli spartakusowcy przez sąd polowy skazani na śmierć i rozstrzelani, gdy Chorzele zostały zdobyte. Armia radziecka wycofała się w kierunku Myszyńca. Z Tucholi do Działdowa powrócił Urząd Starościński.
>> Mack. J, Fakty, s. 294–295; Rzecz. Dział., 1999, V, s. 51.
1930 – Do Szczytna przybyła 11-osobowa grupa uczniów czeskich z polskiego gimnazjum w Orłowej. Zamieszkali w hotelu „Berliner Hof”. Już pierwszej nocy grupa podoficerów i oficerów Reichswehry dała poznać, że nie są gośćmi mile widzianymi. Na noc następną przybysze udali się do „Centralhotel”, ale i tam nie dano im spokoju. Trzech uczniów pobito. Zajścia trwały 2 godziny. Policja odmówiła wylegitymowania napastników: „Bądźcie zadowoleni, że nie jesteście Polakami, bo by was tu na śmierć zatłuczono”. Lekarz odmówił obdukcji.
>> WiM 1988, nr 21, s. 9; Łuk. IV, s. 186.
1938 – Nowy okręt podwodny Polskiej Marynarki Wojennej wypłynął po raz pierwszy w morze w rejs próbny.
>> Rzeczpos. mag. 1998, nr 34, s. 22–23.
1939 – Strona polska zarządziła mobilizację ostatniego rzutu mobilizacji jednostek wchodzących w skład frontu wschodniopruskiego i zakończona ona została w zasadzie 26 sierpnia. Szkoła polska w Skajbotach została zajęta przez Wehrmacht.
>> Rocz. Ol. 1963, V, s. 163; Or. SBWMiP, s. 243, hasło: Pacer Kazimierz.
– Senat Gdańska w jaskrawy sposób narusza prawa Polski, przekazując Albrechtowi Forsterowi urząd głowy państwa w Wolnym Mieście.
>> WEP IV, s. 146.
– Rankiem dwa czterosilnikowe Condory wystartowały z ówczesnego Koenigsberga i trasą przez Dybaburg, Wielkie Łuki po 4 godzinach lotu wylądował w Moskwie. Na pokładzie jednego z nich na podpisanie antypolskiego paktu ze Związkiem Radzieckim przybył minister spraw zagranicznych Rzeszy Joachim Ribbentrop.
>> Bahn. Katakumba, s. 107–108.
1940 – Rząd czechosłowacki na uchodźstwie popiera Polaków w sprawie przynależności Prus Wschodnich do Polski po skończonej wojnie.
>> KMW 1996, s. 169.
1941 – W Wilnie został rozstrzelany przez Niemców Enzys Jagomastas, właściciel drukarni i księgarni, wydawca z Tylży. Wydawał czasopisma i książki litewskie.
>> KMW 1990, s. 68.
1945 – Olsztyn odwiedził wicepremier Rządu Jedności Narodowej Stanisław Mikołajczyk. Jeżeli była to wizyta sondażowa, to jej efekty nie były najprawdopodobniej zbyt imponujące, skoro Polskie Stronnictwo Ludowe rozpoczęło w Olsztyńskiem działalność dopiero w grudniu 1945 r.
>> Sz. Ol., s. 316.
– We wsi Rudki k. Szczytna grupa Wehrwolfu zamordowała 5-osobową rodzinę osadnika.
>> KMW 1983, s. 428.
– Zlikwidowano 50-osobową grupę terrorystyczną młodzieży niemieckiej „Jungvolkssturm” /Młodzieżowe Pospolite Ruszenie/, działającą na terenie powiatu szczycieńskiego. Na obszarze powiatu mrągowskiego działała 14-osobowa grupa prohitlerowska Fritza Gołombka. A w lidzbarskim 27-osobowa grupa dowodzona przez Józefa Elsnera.
>> Łuk. O nową, s. 53; KMW 1983, s. 428.